Borneo: Kuching

27 juli
Tijdens onze vlucht met ‘Scoot Air’ gisteravond, hebben Fien en ik hard gelachen om de instructies en presentatie van “The Scooties”. Ondanks wat vertraging kwamen we op tijd aan op het vliegveld van Kuching. Visas invullen en jawel: 5 koffer(tje)s van de band gehaald. Hoera! Met een Grab naar ons appartement voor de aankomende week. En na onze nachten in Singapore waren we daar éxtra blij mee. Twee fijne slaapkamers, een woonkamer en zelfs twee badkamers. Wat een luxe! Het gebouw staat tegen de rivier aan, dus het uitzicht vanaf ons balkon is prachtig! We zien het parlementsgebouw van Sarawak mooi verlicht en aan de overkant van de rivier is er veel leven op straat: mensen, lampjes, stalletjes, muziek: heerlijk!
Hoewel we allemaal moe zijn, lukt het slapen maar lastig: vanuit de kinderkamer horen we tot na middernacht gegiebel.
In de ochtend ben ik vroeg wakker en duik ik het balkon op. Zo leuk om te zien hoe de stad wakker wordt: de vissersboten vertrekken, kleine bootjes halen allemaal takken en afval uit de rivier, gezang vanuit de moskee en allemaal mensen die de straat op gaan.
Om tien uur trek ik de rest -en hun jetlags- het bed uit. We lopen langs de rivier en vinden een heel leuk eettentje. We kiezen allemaal iets lekkers en genieten van het uitzicht. Wat is het hier leuk! Met nieuwe energie maken we een wandeling door de stad.
Kuching betekent kat en deze dieren zie je hier dan ook veel: grote beelden, muurschilderingen, stickers, fonteinen, enzovoort. De straatjes zijn gezellig druk en zitten vol eettentjes, kleine winkeltjes en tempels. Ook hier zien we weer veel muurschilderingen.
In de middag zwemmen en relaxen we op de 16e verdieping van het gebouw waar we slapen. Terwijl de rest in het zwembad ligt, begin ik aan een puzzeltje, maar ik kom er niet uit. Zodra de apen het bad uit zijn, is het binnen no-time opgelost. Zo grappig!
We zien dat we al rood kleuren en kiezen er daarom na een paar uur voor weer naar binnen te gaan. Féline en Riff lezen lekker in hun nieuwe boeken en Roog, Dex en ik gaan naar het winkelcentrum hier tegenover. Er zijn weer zo veel grappige dingen te koop in de supermarkt. Dex zou alles wel willen proberen!
Om 19 uur hebben we afgesproken met Letty. Ik heb sinds januari contact met haar en zij neemt ons 3 augustus mee naar een eiland hier vlakbij. We hebben afgesproken in een restaurantje en de kennismaking is leuk! Ze heeft voor ons allemaal een kadootje: ik krijg een sjaal, de kinderen een houten schildpadje en Rogier een armbandje. Ze vertelt over wie ze is, hoe het leven hier is en al snel zijn we een uur verder. We hebben honger, dus besluiten de stad in te gaan.
Maar zoals dat vaker bij ons gaat, komen we toch weer iets tegen dat onze aandacht trekt: een kunsttentoonstelling. In een tent staan kraampjes waar mensen weven, schilderen, tekenen, sieraden maken, graffiti spuiten, solderen, enzovoorts. De kinderen tekenen wat op het grote canvasdoek en kijken bij alle kraampjes.
Het blijkt een onderdeel te zijn van ‘Het dansende-leeuwen- festival’. We kunnen hier zien hoe deze prachtige grote pakken van dansende draken en dieren gemaakt worden. Het begint met een simpel ‘masker’ van stokjes, daaroverheen papier, dan de stoffen en tot slot alle versiersels zoals bont, kralen, enzovoort. Wat een vakwerk!
Buiten staan we eerst een minuut stil voor het volkslied. Daarna wordt er een jury ondervraagd en mag de “begeleidende band” het podium op. Super professioneel allemaal, het lijkt ‘The Voice’ wel!
Zodra de mannen op het podium starten met muziek maken, komt de leeuw op. Op hoge palen springt de leeuw van de ene naar de andere kant van het podium. Tussendoor doet hij (spannende!) trucjes. Zo knap hoe de leeuw echt tot leven komt: zijn bewegingen, gezichtsuitdrukkingen en eigen trekjes en dat allemaal op het ritme van de muziek. Heel gaaf!
De jongens zien ondertussen dat er net zulke lichthelikoptertjes worden verkocht als in Zuid-Korea. Dex weet goed af te dingen en als snel schieten de helikoptertjes ons om de oren. Deze kunnen nog hoger en maken een fluitend geluid als ze naar boven schieten. Leuk!
Maar goed, we hadden honger natuurlijk! Dus na een poosje lopen we toch maar door. Er zijn al wat eettentjes dicht en het zijn vooral de cafeetjes met muziek die open zijn, maar plots horen we “Ilonaaa”. Daar zit Letty met haar vrienden! Bij dit cafeetje is de keuken nog open, dus we bestellen op de valreep nog 3 gerechtjes en daar eten we met elkaar lekker van. Letty komt er na een tijdje weer gezellig bijzitten en ze vertelt ons over haar werk, haar familie en de Ibanstam. Eén biertje worden er twee en ach … nog eentje dan! Hoewel het beregezellig is, wordt het ook al laat en willen we van die jetlag af. We gaan daarom naar ons appartement en na een douche, lekker slapen.

28 juli
Oeps, hier gaat wat mis! Ik schrik pas om 10.45 uur wakker en zie dat ook de rest nog slaapt. Morgen toch maar weer de wekker zetten, want het ritme zit er nog niet in.
Net na de middag pakken we een Grab naar Semenggoh Nature Reserve. Borneo is één van de twee eilanden ter wereld waar Orang-Oetans nog in het wild leven. We hopen ze later tijdens onze reis dan ook nog in het wild te kunnen spotten. Maar er zijn op Borneo ook drie plekken waar ze semi-wild leven en Semenggoh is zo’n rehabilitatiecentrum. Het is opgericht in 1975 om Orang-Oetans op te vangen die gewond of wees zijn of als huisdier werden gehouden. Helaas is de verdrijving uit hun leefomgeving nu het grootste probleem. Houtkap, mijnbouw, bosbranden en de aanleg van wegen, vernietigen het regenwoud. Vreselijk dus dat dit soort parken er zijn! Maar aan de andere kant: als ze er niet zouden zijn, waren de Orang-Oetans dan misschien al uitgestorven?
Op dit moment wonen er meer dan 20 mensapen in het 740 hectare bosreservaat. Ze bewegen zich vrij door het hele gebied, maar twee keer per dag leggen de medewerkers suikerriet, kokosnoten en fruit op speciale platforms. Je mag hierbij aanwezig zijn en dan is het duimen geblazen of Orang-Oetans vanuit de dichte jungle naar de voederplatforms komen, of niet. Zeker in het fruitseizoen is de kans kleiner, omdat er in de jungle fruit in overvloed is. Spannend dus!
Eerst wandelen we 20 minuten in het park door de prachtige natuur. Wat een hoge bomen! En een diversiteit aan bomen en planten! En al die dierengeluiden! Geweldig! (maar ook wel heel warm hoor, bij aankomst zijn we doorweekt!)
Als we voor het eerste voederplatform aankomen, krijgen we een korte uitleg en daarna mogen we verder het park inlopen. En wat een geluk: direct zien we een kleine Orang-Oetan in de touwen hangen. Hij pakt eerst een kokosnoot en haalt allerlei trucjes uit om deze te openen. Bijten, slaan op het platform en op de boom, maar het lukt hem en hij neemt op een tak rustig de tijd om van zijn kokosnoot te genieten. Wat is dit prachtig zeg! En het valt ons op hoeveel deze aap op een mens lijkt: de bewegingen, de handen, enz. Alleen bij zijn lenigheid komen we niet in de buurt, zo grappig hoe hij op allerlei manieren in de touwen hangt!
Daarna gaat hij er met een hele tros bananen vandoor. Maar als hij weer omhoog wil klimmen de boom in, is zo’n tros helaas toch echt te veel. Hij pelt er een paar en laat de rest vervolgens maar vallen.
Als we doorlopen naar een ander platform, is daar al een iets ouder mannetje aan het smikkelen van een grote suikerrietstengel. Niet veel later horen we geluiden boven in de bomen, de bladeren schudden heen en weer en we zien vanuit de verte een moeder met baby aankomen. Wat gaaf!! Ze klimt naar de andere aap, het blijkt haar zoon te zijn, en jat zo het suikerriet uit zijn handen. Daarna kiest ze ook wat van het platform en gaat ze terug een hoge boom iets verderop in. Even later zien we, vanuit een andere hoek, dat haar kleintje daar in de rust zelf mag oefenen met klimmen en hangen. Zo schattig!
Riff en Dex krijgen het na een tijd te kwaad en hebben te veel last van de warmte. De zweetdruppels stromen van ze af. Ik besluit daarom vast met ze terug te lopen naar halverwege het park. Daar is een koffietentje met airco. Rogier en Féline blijven nog even en dat wordt beloond. Bij het eerste platform komen namelijk wel zes Orang-Oetans tevoorschijn! Wat een kado! Fien en Roog kijken hun ogen uit en blijven tot het einde van de bezoekerstijd genieten van deze ‘show’. Het was geweldig!
Tijdens het terugwandelen naar de ingang van het park, zien we mooie vlinders en een eekhoorn. In de verte horen we onweer en de lucht wordt erg donker. Maar we komen droog over. Pas als we in de Grab zitten, barst de bui los. Alwéér mazzel, we zouden een lot moeten kopen vandaag!
Terug bij het appartement frissen we ons even op en daarna lopen we naar TopSpot. Op een parkeerterrein boven wat winkels, worden iedere avond eetstalletjes neergezet. De kinderen trekken alle drie hun neus ver op, bij het zien van alle vissen, krabben, garnalen, kreeften, en veel meer. “Dit lust ik niet hoor! Als ik het levend heb gezien, durf ik het niet te eten”, enz. Toch kiezen we een tafel tussen alle eetstalletjes en uiteindelijk bestellen we bij kraampje 25 iets met rundvlees en met garnaal. Ook bestellen we gewokte groenten en een bordje medin. Een “groente” uit het regenwoud van Sarawak, vooral gebruikt door de oude stammen. Het is een eetbare geneeskrachtige varensoort en wij vinden het alle 5 heerlijk!
Na een lange pot UNO en heeeerlijk eten, mogen de kinderen nog een ijsje kiezen bij een stalletje verderop en dan gaan we terug naar huis.
Vandaag dan écht op tijd naar bed, in de hoop dat morgenochtend makkelijker wordt. Het was een fantastische dag!

29 juli
Na een middagje regenwoud, vandaag weer een dagje stad.
Deze ochtend varen we direct naar de overkant van de stad. In Kuching varen ‘parahu tambang’ (watertaxi’s) van s’ ochtends vroeg tot s’ avonds laat naar de dorpen aan de overkant. Vroeger werden ze verlicht door gaslampjes, tegenwoordig ligt er een zonnepaneeltje op het dak om de boot te verlichten. Eén van deze steigertjes ligt recht naast ons appartement en vanaf ons balkon kijken we dan ook regelmatig naar dit leuke heen-en-weer-tafereeltje.
We betalen 20 cent en gaan op de bankjes onder het afdakje zitten. De kapitein staat voorop, geeft een ruk aan een touw en stuurt ons met een soort peddels naar het steigertje aan de overkant. Een leuke ervaring!
Rogier heeft online het ‘English Teahouse’ gevonden en daar gaan we ontbijten. De kinderen kiezen alle drie een groot (en lekker!) stuk taart en Roog en ik delen een “3-Tier English tea-set”. Eén sandwich met tonijn, één met kip (maar smaakt same-same), scones en plakjes cake. Omdat het ontbijt in Azië nog even wennen is (we zijn alle vijf niet zo van het avondeten in de ochtend), is dit echt smullen! Daarna lopen we rond het prachtige parlementsgebouw, fort Margherita en langs de rivier. Je wordt hier overal met bordjes gewaarschuwd voor krokodillen, die willen we natuurlijk wel even zien! Féline en Rogier zijn de gelukkigen en zien een krokodil vanaf de waterkant de rivier inglijden. Daarna denk ik een babykrokodil te zien, maar word hard uitgelachen. Het is een grote hagedis!
Als we bij Mira Cake House binnenstappen, mogen we proeven van wel tien soorten Kek Lapis. Dit is een beroemde delicatesse van Sarawak. De cake heeft verschillende lagen, kleuren en smaken. Iedere laag wordt even geroosterd op de bakplaat, waarna er voorzichtig een nieuwe laag dun beslag op wordt gelegd en dit proces wordt minimaal tien keer herhaald. We proeven o.a. koffie, mint, chocolade, roomkaas en verschillende fruitsmaken. Onze favoriet is pandan-cheese en we besluiten die vanavond op te halen. Nog even op de foto met de dame van de winkel en dan gaan we met de watertaxi terug naar de overkant. Er zitten zeven schooljongens in uniform bij ons in het bootje en die hebben een de grootste lol.
We stappen een winkel in om voor de laatste keer te kijken naar een batterij voor de camera van oma, maar besluiten daarna dat we deze missie stoppen. Riff koopt in China-town een goedkoop voetbalsetje voor de gymlessen op school, Dex Chinese massageslippers en Fien een Ferrari petje. Iedereen helemaal blij!
We nemen ook een kijkje bij de tattoo-shop. Voor in de winkel zit een oude, artistieke man. Hij zit onder de tattoos en is aan het tekenen. Hij vertelt dat hij inmiddels met pensioen is, maar de eerste tattooshop van Maleisië heeft geopend en zijn tatoeages altijd op de traditionele manier heeft gezet (tikken).
Terug bij het appartement gaan we lekker zwemmen. Fien leest, de jongens stoeien, springen, spelen met een balletje en duiken Portugese schelpjes op. Handig: deze zaten nog in de tas! Met een Oostenrijks stel hebben Rogier en ik een leuk gesprekje.
Vanavond eten we bij Feast & Furious. Een themarestaurantje, vlak bij ons appartement, van een oud Jetski kampioen uit de stad. De kinderen eten een hamburger en wij rijst met groenten en vlees. Heerlijk!
Verderop in de straat hangt aan de muur een geschiedenislesje: een telefoon met snoer!
We halen nog wat boodschappen voor aankomende dagen en pak ik de tassen weer in voor ons aankomende avontuur. Féline en Rogier varen ondertussen nog even naar de overkant om onze cake op te halen.